Jezus, jako człowiek, człowiek materialny walczący ze swoją ułomnością -w rozumieniu Gnozy -, walczący ze wszelkimi przywarami jakimi obarczona jest istota niewiedząca, określana w tekstach ślepcem, więźniem, niewolnikiem lub pijakiem, wchodzi na ścieżkę samopoznania, budując w sobie duszę poprzez Gnozę i tym samym nieustanną walkę wewnętrzną. Prowadzi siebie przez krętą i jakże wyboistą oraz pełną niebezpieczeństw drogę ku oświeceniu i boskości „człowieka wewnętrznego”, który ma za zadanie stać się Chrystusem, czyli Mesjaszem, w wolnym tłumaczeniu Pomazańcem lub Namaszczonym.
Rola ta bezsprzecznie nadaje mu symbolu walki o zbawienie, a więc i stara się być przyrównanym do Boga, a w konsekwencji i stać się nim samym.
Pisma gnostyczne bardzo wiele mówią na ten temat. Soteriologia, szeroko opisywana w najróżniejszych tekstach gnostycznych, jest czasem wielobarwna i mniej lub bardziej metaforyczna, jednakże zawsze dążąca do wyciągnięcia tych samych wniosków. Poniższe przykłady ilustrują wezwanie wewnętrzne do kroczenia drogą ku samo zbawieniu.
